مجله آنلاین غذاهای ایرانی و بین‌المللی
ابزار آشپزی

سرویس ملاقه و کفگیر چیست؟ کاربرد هر کدام از ابزارهای سرو و آشپزی

اکتبر 5, 20261 دقیقه مطالعهدستور از: بیتا علی محمدی

سرویس ملاقه و کفگیر یکی از مجموعه‌های کاربردی در هر آشپزخانه است؛ مجموعه‌ای که ممکن است در نگاه اول فقط شامل چند ابزار ساده به نظر برسد، اما هر کدام از آنها برای یک کار مشخص طراحی شده‌اند.

ملاقه برای کشیدن سوپ، آش و انواع خورش‌های آب‌دار مناسب است، کفگیر برای برداشتن و جابه‌جا کردن غذاهای جامد کاربرد دارد، قاشق‌های بزرگ برای هم زدن غذا استفاده می‌شوند و بعضی ابزارهای داخل سرویس برای برداشتن پاستا، برنج، سبزیجات یا مواد سرخ‌شده طراحی شده‌اند.

شناخت کاربرد هر کدام از این ابزارها باعث می‌شود هم از وسایل آشپزخانه بهتر استفاده کنیم و هم هنگام خرید یک سرویس کامل، ابزارهایی را انتخاب کنیم که واقعاً به آنها نیاز داریم.

پاسخ سریع؛ هر وسیله در سرویس ملاقه و کفگیر چه کاربردی دارد؟

ابزار کاربرد اصلی
ملاقه کشیدن سوپ، آش، خورش و غذاهای آب‌دار
کفگیر برداشتن و جابه‌جا کردن غذاهای جامد
کفگیر سوراخ‌دار خارج کردن غذا از روغن یا آب
قاشق آشپزی هم زدن و جابه‌جا کردن مواد
قاشق سوراخ‌دار برداشتن مواد غذایی همراه با خروج مایع
چنگال آشپزی برداشتن، برگرداندن و جدا کردن مواد
پاستاخوری برداشتن و سرو پاستا
ابزار سرو برنج برداشتن و انتقال برنج بدون خرد کردن زیاد دانه‌ها
انبر آشپزی گرفتن و جابه‌جا کردن مواد غذایی

البته تعداد و نوع ابزار در سرویس‌های مختلف متفاوت است و همه سرویس‌ها دقیقاً ترکیب یکسانی ندارند.

ملاقه چیست و چه کاربردی دارد؟

ملاقه یکی از شناخته‌شده‌ترین ابزارهای آشپزخانه است. این وسیله معمولاً یک کاسه نسبتاً عمیق در انتهای دسته دارد و برای برداشتن مواد غذایی مایع یا نیمه‌مایع استفاده می‌شود.

مهم‌ترین کاربردهای ملاقه عبارت‌اند از:

  • کشیدن سوپ
  • سرو آش
  • کشیدن انواع خورش آب‌دار
  • جابه‌جا کردن آبگوشت
  • سرو حلیم
  • انتقال سس
  • تقسیم کردن آب غذا بین ظروف

عمق ملاقه باعث می‌شود بتوان مقدار مناسبی از مایع را بدون ریخت‌وپاش از قابلمه به ظرف منتقل کرد.

ملاقه برای چه غذاهایی مناسب است؟

ملاقه فقط مخصوص سوپ نیست. در آشپزی ایرانی برای غذاهایی مانند آش رشته، آش دوغ، آبگوشت، انواع خورش‌های آب‌دار و بعضی غذاهای سنتی بسیار کاربردی است.

برای غذاهایی که هم بخش مایع و هم مواد جامد دارند، ملاقه عمیق‌تر می‌تواند انتخاب بهتری باشد.

کفگیر چیست؟

کفگیر ابزاری پهن‌تر از قاشق است که برای برداشتن، جابه‌جا کردن یا برگرداندن مواد غذایی استفاده می‌شود.

کفگیرها در شکل‌های مختلف ساخته می‌شوند و هر مدل کاربرد خاص خود را دارد.

یکی از مهم‌ترین کاربردهای کفگیر، برداشتن غذاهایی است که نمی‌توان آنها را با قاشق معمولی به‌راحتی جابه‌جا کرد.

مثلاً برای:

  • برنج
  • کتلت
  • کوکو
  • ماهی
  • مرغ
  • پنکیک
  • سبزیجات
  • مواد سرخ‌شده

می‌توان از انواع مختلف کفگیر استفاده کرد.

کفگیر سوراخ‌دار چه کاربردی دارد؟

کفگیر سوراخ‌دار یا شیاردار برای زمانی طراحی شده است که می‌خواهیم ماده غذایی را از داخل روغن یا مایع خارج کنیم اما اجازه دهیم بخش زیادی از مایع از سوراخ‌های کفگیر خارج شود.

برای مثال هنگام سرخ کردن:

  • سیب‌زمینی
  • بادمجان
  • پیاز
  • سبزیجات
  • بعضی غذاهای سوخاری

کفگیر سوراخ‌دار بسیار کاربردی است.

سوراخ‌های روی کفگیر باعث می‌شوند روغن اضافی هنگام برداشتن غذا از آن جدا شود.

قاشق آشپزی چه تفاوتی با ملاقه دارد؟

قاشق آشپزی معمولاً کاسه‌ای کم‌عمق‌تر از ملاقه دارد و برای هم زدن و جابه‌جا کردن مواد داخل قابلمه مناسب است.

برای مثال هنگام پخت خورش می‌توان با قاشق آشپزی مواد را به‌آرامی هم زد تا ته نگیرند.

قاشق‌های بزرگ چوبی یا سیلیکونی برای این کار بسیار محبوب هستند.

ملاقه بیشتر برای برداشتن و سرو استفاده می‌شود، در حالی که قاشق آشپزی بیشتر برای هم زدن و جابه‌جا کردن مواد هنگام پخت کاربرد دارد.

قاشق سوراخ‌دار برای چیست؟

قاشق سوراخ‌دار شبیه یک قاشق بزرگ است که در قسمت کاسه آن سوراخ‌هایی وجود دارد.

این وسیله برای برداشتن مواد غذایی از داخل آب یا مایع بسیار کاربردی است.

مثلاً می‌توان از آن برای خارج کردن:

  • سبزیجات آب‌پز
  • حبوبات
  • کوفته‌های کوچک
  • تکه‌های گوشت
  • مواد غذایی پخته‌شده

استفاده کرد.

مایع از سوراخ‌ها عبور می‌کند و ماده غذایی داخل قاشق باقی می‌ماند.

چنگال آشپزی چه کاربردی دارد؟

چنگال آشپزی معمولاً بزرگ‌تر و محکم‌تر از چنگال معمولی است و برای برداشتن یا برگرداندن بعضی مواد غذایی استفاده می‌شود.

برای مثال هنگام پخت گوشت یا مرغ می‌توان از آن برای جابه‌جا کردن قطعات استفاده کرد.

چنگال آشپزی همچنین برای جدا کردن بعضی مواد غذایی یا بررسی بافت آنها نیز کاربرد دارد.

انبر آشپزی چیست؟

انبر یکی از ابزارهایی است که در بعضی سرویس‌های ملاقه و کفگیر وجود دارد.

این ابزار برای گرفتن و جابه‌جا کردن مواد غذایی بدون له کردن آنها بسیار مناسب است.

کاربردهای رایج انبر:

  • برگرداندن گوشت
  • برداشتن مرغ
  • جابه‌جا کردن سبزیجات
  • سرو سالاد
  • برداشتن پاستا
  • برداشتن مواد سرخ‌شده

انبر مخصوصاً هنگام کار با تابه و گریل بسیار کاربردی است.

پاستاخوری چیست؟

در بعضی سرویس‌های کامل‌تر، ابزاری مخصوص پاستا وجود دارد که معمولاً دندانه‌هایی در اطراف خود دارد.

این ابزار کمک می‌کند پاستا را به‌راحتی از قابلمه برداریم و به ظرف سرو منتقل کنیم.

دندانه‌ها باعث می‌شوند رشته‌های پاستا بهتر درون ابزار قرار بگیرند و آب اضافی نیز خارج شود.

اگر زیاد پاستا درست می‌کنید، وجود این ابزار در سرویس آشپزخانه می‌تواند مفید باشد؛ اما برای آشپزخانه‌ای که مصرف پاستا در آن کم است، ضروری نیست.

کفگیر برنج چه کاربردی دارد؟

کفگیر برنج معمولاً سطح نسبتاً پهن و مناسبی برای برداشتن برنج دارد.

در آشپزی ایرانی، شکل کفگیر اهمیت زیادی دارد؛ چون برنج پخته‌شده باید بدون له شدن یا خرد شدن بیش از حد از قابلمه خارج شود.

یک کفگیر مناسب می‌تواند برای:

  • کشیدن برنج
  • جابه‌جا کردن برنج در قابلمه
  • سرو چلو
  • سرو پلو
  • برداشتن ته‌دیگ‌های نرم‌تر

استفاده شود.

برای ته‌دیگ‌های کاملاً برشته، بهتر است از ابزار مناسب و فشار بیش از حد استفاده نشود تا هم کف قابلمه آسیب نبیند و هم کفگیر خراب نشود.

جنس سرویس ملاقه و کفگیر چه اهمیتی دارد؟

جنس ابزار فقط روی ظاهر آن تأثیر ندارد؛ بلکه با دوام، شست‌وشو و سازگاری آن با ظروف پخت‌وپز نیز ارتباط دارد.

استیل

ابزارهای استیل از محبوب‌ترین گزینه‌ها هستند.

مزایا:

  • مقاوم
  • بادوام
  • شست‌وشوی آسان
  • مقاومت مناسب در برابر حرارت
  • ظاهر تمیز و حرفه‌ای

اما یک نکته مهم وجود دارد: استفاده از کفگیر یا قاشق استیل روی ظروف نچسب می‌تواند باعث ایجاد خط و خش شود.

سیلیکون

سیلیکون برای ظروف نچسب گزینه بسیار خوبی است.

مزایا:

  • انعطاف‌پذیر
  • مناسب ظروف نچسب
  • مقاومت حرارتی مناسب در مدل‌های باکیفیت
  • تمیز کردن آسان

برای کسانی که از تابه‌های گرانیتی، تفلون یا سایر ظروف نچسب استفاده می‌کنند، ابزار سیلیکونی انتخاب کاربردی‌تری است.

چوب

قاشق و کفگیر چوبی ظاهر گرم و زیبایی دارند و برای آشپزی روزمره بسیار کاربردی هستند.

چوب همچنین برای ظروف نچسب مناسب است و احتمال ایجاد خط و خش روی سطح ظرف را کاهش می‌دهد.

البته باید بعد از شست‌وشو کاملاً خشک شود و برای مدت طولانی خیس نماند.

برای قابلمه نچسب چه کفگیری بخریم؟

اگر از قابلمه و تابه نچسب استفاده می‌کنید، بهتر است سراغ ابزارهایی بروید که سطح آنها باعث آسیب به پوشش ظرف نشود.

بهترین گزینه‌ها معمولاً:

سیلیکون، چوب و برخی مواد پلیمری مخصوص ظروف نچسب

هستند.

کفگیرهای فلزی برای ظروف نچسب انتخاب مناسبی نیستند، به‌خصوص اگر با فشار زیاد روی کف ظرف کشیده شوند.

آیا سرویس‌های خیلی بزرگ ارزش خرید دارند؟

نه همیشه.

بعضی سرویس‌ها تعداد زیادی ابزار دارند که شاید بخش زیادی از آنها هیچ‌وقت استفاده نشوند.

قبل از خرید، بهتر است ببینید واقعاً به چه ابزارهایی نیاز دارید.

برای یک آشپزخانه معمولی، داشتن این موارد معمولاً کافی است:

  • یک ملاقه
  • یک کفگیر
  • یک کفگیر سوراخ‌دار
  • یک قاشق آشپزی
  • یک قاشق سوراخ‌دار
  • یک انبر

اگر زیاد برنج، پاستا یا غذاهای سرخ‌شده درست می‌کنید، می‌توانید ابزارهای تخصصی‌تر را نیز اضافه کنید.

هنگام خرید سرویس ملاقه و کفگیر به چه نکاتی توجه کنیم؟

۱. جنس را با ظروف خود هماهنگ کنید

اگر بیشتر ظروف شما نچسب هستند، ابزار سیلیکونی یا چوبی گزینه مناسب‌تری است.

۲. دسته راحت باشد

دسته نباید هنگام استفاده از دست سر بخورد یا بیش از حد سنگین باشد.

۳. مقاومت حرارتی را بررسی کنید

در مدل‌های سیلیکونی و پلاستیکی، مشخصات مقاومت حرارتی اهمیت زیادی دارد.

۴. اتصال دسته و قسمت اصلی محکم باشد

محل اتصال نباید لق باشد یا در اثر استفاده معمولی جدا شود.

۵. شست‌وشوی آسان داشته باشد

ابزار آشپزخانه مرتب در تماس با روغن و مواد غذایی قرار می‌گیرد، بنابراین تمیز شدن آسان آن مهم است.

۶. ابزارهای واقعاً کاربردی را انتخاب کنید

تعداد بیشتر لزوماً به معنی سرویس بهتر نیست.

آیا سوراخ‌دار بودن کفگیر همیشه بهتر است؟

خیر.

کفگیر سوراخ‌دار برای خارج کردن مواد از روغن یا مایعات عالی است، اما برای همه غذاها بهترین گزینه نیست.

برای مثال هنگام برداشتن برنج، یک کفگیر بدون سوراخ معمولاً کاربردی‌تر است؛ چون دانه‌های برنج از سوراخ‌ها عبور نمی‌کنند و مقدار بیشتری از غذا یکجا برداشته می‌شود.

بنابراین بهتر است هر دو نوع کفگیر را در آشپزخانه داشته باشید.

ملاقه بزرگ بهتر است یا کوچک؟

به حجم غذا و نوع استفاده بستگی دارد.

ملاقه بزرگ برای قابلمه‌های بزرگ سوپ، آش یا خورش مناسب‌تر است.

ملاقه کوچک‌تر برای سس، غذاهای کم‌حجم و سرو دقیق‌تر کاربرد دارد.

اگر فقط قصد خرید یک ملاقه دارید، مدلی با اندازه متوسط معمولاً کاربرد عمومی بیشتری خواهد داشت.

اشتباهات رایج در استفاده از کفگیر و ملاقه

چند اشتباه ساده می‌تواند عمر ابزار آشپزخانه را کاهش دهد:

  • استفاده از ابزار فلزی روی ظروف نچسب
  • قرار دادن طولانی‌مدت ابزار چوبی داخل آب
  • قرار دادن ابزار پلاستیکی نامناسب روی حرارت مستقیم
  • استفاده از کفگیر برای شکستن مواد بسیار سخت
  • شست‌وشوی نامناسب ابزار چوبی
  • بی‌توجهی به ترک یا آسیب در ابزارهای سیلیکونی و پلاستیکی

ابزار آشپزخانه هرچقدر هم باکیفیت باشد، استفاده صحیح عمر آن را بیشتر می‌کند.

سرویس ملاقه و کفگیر استیل، چوبی یا سیلیکونی؛ کدام بهتر است؟

هیچ گزینه‌ای برای همه آشپزخانه‌ها بهترین نیست.

جنس بهترین کاربرد مزیت اصلی نکته مهم
استیل ظروف فلزی و آشپزی سنگین دوام بالا مناسب ظروف نچسب نیست
سیلیکون ظروف نچسب انعطاف و ایمنی برای پوشش کیفیت و مقاومت حرارتی مهم است
چوب آشپزی روزمره ظاهر زیبا و ملایم برای ظرف نیازمند خشک شدن کامل

اگر بیشتر از ظروف نچسب استفاده می‌کنید، یک سرویس سیلیکونی باکیفیت انتخاب کاربردی است.

اگر دوام و مقاومت اولویت اصلی شماست و ظروف نچسب ندارید، استیل انتخاب خوبی است.

برای آشپزی سنتی و استفاده روزمره نیز ابزار چوبی همچنان گزینه‌ای دوست‌داشتنی و کاربردی است.

یک سرویس خوب باید چند تکه باشد؟

عدد مشخصی وجود ندارد.

یک سرویس ۶ یا ۷ تکه با ابزارهای کاربردی می‌تواند از یک سرویس ۱۲ یا ۱۵ تکه که نیمی از آنها استفاده نمی‌شوند، ارزشمندتر باشد.

به جای شمردن تعداد قطعات، ترکیب آنها را بررسی کنید.

یک سرویس کاربردی باید حداقل چند ابزار اصلی مانند ملاقه، کفگیر، کفگیر سوراخ‌دار و قاشق آشپزی را داشته باشد.

جمع‌بندی

ملاقه، کفگیر و سایر ابزارهای سرو و آشپزی شاید ساده به نظر برسند، اما هر کدام برای یک وظیفه مشخص طراحی شده‌اند.

ملاقه برای غذاهای آب‌دار و سرو مایعات، کفگیر برای برداشتن و جابه‌جا کردن غذاهای جامد، کفگیر سوراخ‌دار برای خارج کردن مواد از روغن یا مایعات و قاشق آشپزی برای هم زدن و جابه‌جایی مواد داخل قابلمه کاربرد دارد.

در هنگام خرید نیز بهتر است به جای انتخاب سرویس‌های بسیار بزرگ، مجموعه‌ای را انتخاب کنید که با ظروف آشپزی و سبک استفاده شما هماهنگ باشد.

اگر از ظروف نچسب استفاده می‌کنید، ابزار سیلیکونی یا چوبی معمولاً انتخاب مناسبی است؛ برای ظروف فلزی، ابزار استیل دوام بالایی دارد و برای آشپزی روزمره، ترکیبی از چند ابزار اصلی می‌تواند تمام نیازهای آشپزخانه را پوشش دهد.

سوالات متداول

تفاوت ملاقه و قاشق آشپزی چیست؟

ملاقه کاسه عمیق‌تری دارد و بیشتر برای برداشتن و سرو غذاهای آب‌دار استفاده می‌شود؛ قاشق آشپزی بیشتر برای هم زدن و جابه‌جا کردن مواد داخل قابلمه کاربرد دارد.

بهترین جنس برای کفگیر چیست؟

اگر از ظروف نچسب استفاده می‌کنید، سیلیکون و چوب گزینه‌های مناسبی هستند. برای ظروف فلزی، استیل نیز انتخاب بادوامی است.

کفگیر سوراخ‌دار برای چیست؟

برای برداشتن مواد غذایی از روغن یا مایع طراحی شده است تا روغن یا آب اضافی از سوراخ‌های آن خارج شود.

آیا کفگیر استیل برای تابه گرانیتی مناسب است؟

بهتر است استفاده نشود؛ تماس و کشیدن ابزار فلزی روی پوشش نچسب می‌تواند به سطح آن آسیب بزند.

آیا داشتن سرویس کامل ملاقه و کفگیر ضروری است؟

خیر. برای بیشتر آشپزخانه‌ها چند ابزار اصلی و باکیفیت کاربردی‌تر از یک سرویس بسیار بزرگ هستند.

بیتا علی محمدی

نویسنده مجله چاشنی خانه

طراحی سایت آشپزی توسط هانت